Câu chuyện thương hiệu
Chén trà của lòng hiếu thảo
Chuyện ông bà Bảy Nga và cây Hoàn Ngọc đất Tây Ninh
Một chén trà bắt đầu từ một người con thương cha — nay đang trên hành trình mang dược liệu Việt Nam ra với thế giới.
01 — Khởi nguồn
Một loài cây từ rừng già, một chữ Hiếu bên hiên nhà
Cây Hoàn Ngọc vốn được dân gian dùng làm thuốc từ bao đời, và được Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Trần Công Khánh nghiên cứu, mang về từ rừng Cúc Phương. Nhưng thuở ấy, mấy ai ngờ loài cây lá khiêm nhường đó về sau lại trở thành cái tên cứu giúp biết bao hoàn cảnh hiểm nghèo.
Người làm nên điều đó — đưa Hoàn Ngọc từ bài thuốc dân gian thành cái tên cả nước tin dùng, rồi khoa học thế giới phải gọi tên — không phải một viện nghiên cứu hay hãng dược, mà là một người phụ nữ đất Tây Ninh, bắt đầu chỉ bằng nồi nước lá nấu cho người dưng uống miễn phí: bà Bảy Nga.
Những năm trước 2000, cha của bà Bảy Nga lâm bệnh ung thư đại tràng, bệnh viện chạy chữa mãi rồi trả về. Cả nhà chuẩn bị cho điều xấu nhất, riêng bà thì không chịu. Phận làm con, còn nước còn tát — ngày ngày bà hái lá, đào rễ Hoàn Ngọc, xay nhuyễn, chắt từng chén cho cha uống. Tháng này qua tháng khác, ông cụ ăn được, ngủ được, da dẻ hồng hào trở lại, rồi sống vui vầy bên con cháu đến tận chín mươi tuổi.
Người ngoài gọi đó là điều kỳ diệu. Còn với bà Bảy, đó trước hết là một cái ơn. Và cái ơn ấy, bà không giữ cho riêng mình.
02 — Tấm lòng
"Bà Bảy từ thiện" và nồi nước lá bên Tòa Thánh
Như để cảm ơn cuộc đời, bà Bảy Nga bắt đầu đi hái lá Hoàn Ngọc, ngày ngày đun nước cho bà con uống miễn phí ngay tại khu vực Tòa Thánh Tây Ninh. Rất nhiều người bệnh, sau một thời gian, dần khỏe lại. Từ tấm lòng đem cây thuốc giúp bệnh nhân nghèo, hai ông bà được bà con thương mến gọi là "ông bà Bảy từ thiện".
Ông bà nghĩ xa hơn: muốn nhiều người dùng được, tiện lợi hơn mà vẫn giữ trọn dược chất, thì phải làm bài bản. Hai ông bà học hỏi rồi mạnh dạn đầu tư dây chuyền sản xuất trà túi lọc. Công nghệ ấy về sau được các nhà khoa học Đức — vốn nổi tiếng khắt khe — cấp chứng nhận ISO 22000:2005; còn quy trình sản xuất sạch theo hướng Organic thì gia đình đã tự áp dụng từ rất lâu trước đó.
Trà túi lọc Hoàn Ngọc ngày càng được người dân mọi miền tin dùng. Vậy mà ông bà Bảy vẫn đau đáu một điều: phải làm sáng tỏ, bằng khoa học, công dụng thật sự của loài cây này.
03 — Khoa học
"Hãy theo tôi" — hành trình đi tìm khoa học
Ý tưởng ấy, thoạt đầu, chính các nhà khoa học cũng khuyên bà nên bỏ: không dễ tìm được một cây thuốc Việt Nam vừa có khả năng kháng HIV, vừa ức chế khối u; mà nếu hàm lượng hoạt chất không đủ thuyết phục thì cũng chẳng khai thác được gì.
Bà Bảy không nản. Bà nói với các nhà khoa học một câu đầy quả quyết: "Hãy theo tôi." Bà dẫn họ đến từng nhà những người đã dùng trà, dùng rễ Hoàn Ngọc — để tận mắt thấy kết quả. Trước những minh chứng sống ấy, các nhà khoa học mới thật sự vào cuộc.
Nơi ông bà tìm đến là Viện Hóa học — Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, và may mắn lớn nhất là được gặp Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Hùng, chuyên gia đầu ngành về cây dược liệu Việt Nam. Ông tận tâm đưa các mẫu trà đi kiểm nghiệm, tìm ra nhiều hoạt chất quý, rồi đề xuất đưa cây Hoàn Ngọc vào đề tài nghiên cứu cấp Nhà nước.
Năm 2010, với sự đồng tình của chính quyền tỉnh Tây Ninh, Chương trình Hóa Dược quốc gia phê duyệt đề tài nghiên cứu về cây Hoàn Ngọc — lần đầu tiên một chương trình khoa học cấp Nhà nước được giao cho một doanh nghiệp chủ trì.
04 — Nghiên cứu
Những "viên ngọc" trong rễ cây bảy năm tuổi
Suốt hai năm nghiên cứu thành phần hóa học của rễ cây Hoàn Ngọc, các nhà khoa học đã phân lập được một loạt hợp chất quý — hàm lượng cao nhất ở rễ cây bảy năm tuổi, thu hái tại chính vùng trồng của doanh nghiệp ở Tây Ninh.
Acid pomolic
Hoạt chất có khả năng ức chế khối u.
Betulin
Tiền chất tạo ra betulinic acid — hợp chất được chứng minh có khả năng kháng siêu vi HIV (phong tỏa protein gp-41 mà virus dùng để xâm nhập tế bào lành).
Lupeol
Được đánh giá có tiềm năng với ung thư tuyến tụy và tuyến tiền liệt; theo các nhà khoa học Hồng Kông, hiệu quả cao gấp nhiều lần thuốc trị ung thư cisplatin.
Trong thử nghiệm, chế phẩm cho hiệu quả tiêu diệt tế bào trên khối u thực nghiệm đạt 63,85% so với mức 80% của cisplatin — mà không gây độc tính lên gan, thận; ngược lại còn giúp cải thiện miễn dịch khi dùng lâu dài.
Lá Hoàn Ngọc giàu khoáng vi lượng: hàm lượng sắt cao gấp 14 lần nhân sâm, tổng acid amin thiết yếu vượt xa lá chè xanh. Các nhà khoa học Thái Lan cũng chứng minh tác dụng hạ đường huyết và hỗ trợ ngăn biến chứng tiểu đường.
05 — Vươn xa
Đưa cây thuốc Việt ra thế giới
Tạp chí khoa học quốc tế uy tín Planta Medica (CHLB Đức) công bố kết quả nghiên cứu về cây Hoàn Ngọc ra toàn thế giới.
Sản phẩm trà từ cây Hoàn Ngọc đoạt giải Khoa học Công nghệ Lương thực Thực phẩm toàn cầu do Liên minh Khoa học và Công nghệ Thực phẩm Thế giới (IUFoST) trao tặng.
"Người Việt dùng đã có kết quả rồi, thì tôi cũng muốn cả thế giới đều biết cây thuốc của Việt Nam mình."— Bà Bảy Nga
06 — Vùng nguyên liệu
Bốn mươi héc-ta và một khát khao cháy bỏng
Là nhà sản xuất đầu tiên, lâu năm nhất và có nghiên cứu khoa học về cây Hoàn Ngọc, gia đình ông bà Bảy hiểu tường tận từng chi tiết: đất nào hợp cây, mùa nào trồng, hái lá già hay lá non, rễ mấy tuổi thì đủ dược tính.
Trên hơn 40 héc-ta vùng trồng chủ động suốt hơn hai mươi năm, doanh nghiệp quy hoạch cây theo từng năm, đảm bảo luôn có nguồn rễ bảy năm tuổi dồi dào cho chiết xuất. Từ nền tảng ấy, dòng sản phẩm ngày càng đa dạng: viên nang TANU — kết quả độc quyền từ đề tài cấp Nhà nước, cùng trà túi lọc, trà hòa tan và nhiều sản phẩm chăm sóc sức khỏe khác.
"Mong người dân Việt Nam trở về với cây thuốc Việt Nam. Tốt cho người Việt rồi, thì nhân loại cũng rất cần nó."
Mỗi tách trà Hoàn Ngọc 7 Nga hôm nay vẫn mang đúng cái vị ấy: vị của đất Tây Ninh, của khoa học tử tế, và của một trái tim chân chính.
Lưu ý: Các kết quả nêu trên là nghiên cứu khoa học về hoạt chất phân lập từ cây Hoàn Ngọc. Sản phẩm là thực phẩm / thực phẩm bảo vệ sức khỏe — không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.